26210 29355
Για παραγγελίες & προσφορές
Καλέστε μας
media

«Περονόσπορος» Μάθετε τα πάντα για τις ασθένειες του Μαρουλιού και πως να τις καταπολεμήσετε.

Τα πρώτα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται στην πάνω επιφάνεια των εξωτερικών (παλαιότερων) φύλλων του μαρουλιού.
Περονόσπορος
 
Είναι ίσως η σοβαρότερη ασθένεια του μαρουλιού, ιδιαίτερα σε περιοχές ή περιόδους του έτους όπου επικρατούν σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες και υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία. Το παθογόνο προσβάλλει και άλλα είδη της Οικογένειας Compositae, μεταξύ των οποίων το αντίδι και το ραδίκι. Η ασθένεια προκαλεί σοβαρές απώλειες στην παραγωγή τόσο προσυλλεκτικά όσο και μετασυλλεκτικά, κατά τη μεταφορά ή αποθήκευση του τελικού προϊόντος, λόγω δευτερογενών προσβολών από άλλους μύκητες ή βακτήρια.
 
Συμπτώματα.

Τα πρώτα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται στην πάνω επιφάνεια των εξωτερικών (παλαιότερων) φύλλων του μαρουλιού με τη μορφή ανοικτοπράσινων ή χλωρωτικών, γωνιωδών κηλίδων, διαφόρου μεγέθους, που συνήθως περιορίζονται από τα νεύρα του φύλλου. Όταν επικρατεί υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία, στην κάτω επιφάνεια των φύλλων και στις αντίστοιχες θέσεις των κηλίδων εμφανίζεται λευκή εξάνθηση, που αποτελείται από τις καρποφορίες του παθογόνου.

Με την πάροδο του χρόνου οι κηλίδες αυξάνουν σε μέγεθος, συνενώνονται και γίνονται νεκρωτικές, ενώ σε έντονες προσβολές τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν και στα νεότερα φύλλα. Τα φυτά μαρουλιού είναι ευπαθή στις μολύνσεις του παθογόνου σε όλα τα στάδια ανάπτυξής τους. Όταν οι μολύνσεις γίνουν στο σπορείο, οι κοτυληδόνες και τα πρώτα φύλλα των νεαρών φυτών μπορεί να καλυφθούν πλήρως από τις καρποφορίες του παθογόνου με αποτέλεσμα τη νέκρωση των σπορόφυτων. Τα ώριμα φυτά μαρουλιού σπανίως νεκρώνονται ως αποτέλεσμα της προσβολής τους από το παθογόνο. Όταν η μόλυνση των φυτών γίνει πολύ νωρίς, τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται με τη μορφή καστανού μεταχρωματισμού των αγγείων του στελέχους (διασυστηματική μόλυνση).


 
Συνθήκες ανάπτυξης.

Το παθογόνο είναι υποχρεωτικό παράσιτο (αναπτύσσεται μόνο πάνω σε ζωντανούς φυτικούς ιστούς). Επιβιώνει στα υπολείμματα της προηγούμενης καλλιέργειας με τη μορφή ωοσπορίων (εγγενή σπόρια) τα οποία, κάτω από ευνοϊκές περιβαλλοντικές συνθήκες, βλαστάνουν και μολύνουν την επόμενη καλλιέργεια μαρουλιού. Πηγές μολυσμάτων αποτελούν επίσης τα αυτοφυή φυτά (ζιζάνια) του γένους Lactuca καθώς και οι γειτονικές μολυσμένες καλλιέργειες μαρουλιού όπου το παθογόνο σχηματίζει άφθονα κονίδια (σποριάγγεια) τα οποία διασπείρονται με τον άνεμο και το νερό της βροχής ή της άρδευσης, ιδίως όταν εφαρμόζεται το σύστημα της τεχνητής βροχής. Αν και το παθογόνο επιβιώνει στο σπόρο μαρουλιού, δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα για μετάδοση της ασθένειας με το σπόρο.

Η μόλυνση των φυτών μπορεί να γίνει σε μεγάλο εύρος θερμοκρασιών (-5 έως 300C). Χαμηλές θερμοκρασίες (5-170C, άριστη θερμοκρασία 100C) και πολύ υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία (95-100%) ή παρουσία νερού (λόγω βροχής, άρδευσης, δρόσου, ομίχλης, κλπ) για τουλάχιστον 3 ώρες στις φυλλικές επιφάνειες αποτελούν τις ευνοϊκότερες συνθήκες για την εμφάνιση της ασθένειας.

Ανάλογα με τη θερμοκρασία και το βαθμό ευπάθειας της ποικιλίας μαρουλιού, το παθογόνο παράγει νέα μολύσματα (σποριάγγεια) 5-14 ημέρες μετά τη μόλυνση των φυτών. Τα σποριάγγεια σχηματίζονται κατά τη διάρκεια της νύκτας, εφόσον επικρατεί υψηλή υγρασία, και απελευθερώνονται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η μόλυνση των φυτών γίνεται συνήθως το πρωί μεταξύ 6:00 και 10:00 π.μ., με την προϋπόθεση ότι τα φυτά μαρουλιού παραμένουν βρεγμένα κατά το παραπάνω χρονικό διάστημα. Οι ευνοϊκότερες συνθήκες για την εμφάνιση και εξάπλωση του περονοσπόρου είναι υγρές νύκτες ακολουθούμενες από μειωμένη ηλιοφάνεια (νεφοσκεπείς ή βροχερές) ψυχρές ημέρες.

Μέχρι σήμερα έχουν διαπιστωθεί διεθνώς πάνω από 22 φυσιολογικές φυλές του παθογόνου. Οι ποικιλίες μαρουλιού που κυκλοφορούν στο εμπόριο είναι ανεκτικές σε συγκεκριμένες φυλές του παθογόνου αλλά καμιά ποικιλία δεν είναι ανεκτική σε όλες τις φυλές.



Αντιμετώπιση.


Για την αντιμετώπιση του περονοσπόρου συνιστώνται τα παρακάτω μέτρα:
 
Χρησιμοποίηση ανεκτικών ποικιλιών μαρουλιού στη φυλή του παθογόνου που υπάρχει στην περιοχή, αν και λόγω της ικανότητας του παθογόνου να σχηματίζει συνεχώς νέες φυλές, οι ποικιλίες χάνουν γρήγορα την ανεκτικότητά τους.
 
Λήψη μέτρων που σκοπό έχουν τη μείωση της υγρασίας, όπως π.χ. αραιή σπορά/φύτευση, φύτευση σε υπερυψωμένα σαμάρια, καλή στράγγιση του εδάφους, αποφυγή υπερβολικής άρδευσης, καλός αερισμός τουσπορείου/θερμοκηπίου, θέρμανση του σπορείου/θερμοκηπίου, κλπ. Επιπλέον, καλό είναι να αποφεύγεται η άρδευση των φυτών το πρωί γιατί είναι η πιο επικίνδυνη περίοδος για τη μόλυνση των φυτών.
 
Ρύθμιση της θερμοκρασίας του σπορείου και του θερμοκηπίου άνω των 15 0C με σκοπό την παρεμπόδιση σχηματισμού μολυσμάτων (κονιδιοφόροι και κονίδια) από το παθογόνο.
 
Καταστροφή των υπολειμμάτων της καλλιέργειας με βαθύ παράχωμα μετά το τέλος της καλλιεργητικής περιόδου.
 
Αμειψισπορά 2-3 ετών κατά την οποίαν να αποκλείονται ευπαθείς καλλιέργειες (π.χ. μαρούλι, ραδίκι, κλπ).
 
Προληπτικοί (πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων) ψεκασμοί των φυτών με εγκεκριμένα μυκητοκτόνα και για όσο διάστημα επικρατούν ευνοϊκές κλιματολογικές συνθήκες (βλέπε παραπάνω). Μετά την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων θεραπευτικοί ψεκασμοί των φυτών με εγκεκριμένα διασυστηματικά μυκητοκτόνα. Για την αποφυγή ανάπτυξης ανθεκτικότητας του παθογόνου στα εκλεκτικά μυκητοκτόνα, συνιστάται η συνδυασμένη εφαρμογή ή η εναλλαγή τους με μυκητοκτόνα ευρέος φάσματος ή διαφορετικού τρόπου δράσης.

Σε επόμενο άρθρο θα ανεφερθούμε και σε μία άλλη διαδεδομένη ασθένεια θερμοκηπιακής όσο και της υπαίθριας καλλιέργειας μαρουλιού την Ανθράκωση.